อัตตา หิ อัตตโน นาโถ

ปกรณ์ ลิ้มโยธิน
มหาวิทยาลัยหาดใหญ

                อัตตา หิ อัตตโน นาโถ อาจหมายถึง ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน หรือการพัฒนาตัวเองด้วยตัวเอง หรือความเพียรพยายามที่ต้องฝึกฝนตัวเองให้ได้ดี แต่ก็สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับหลักเศรษฐศาสตร์ได้เช่นกัน กล่าวคือ การเน้นการผลิตสินค้าหรือบริการ เพื่อการบริโภคเองเป็นหลัก ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็นกระบวนการทางเศรษฐกิจที่มีประสิทธิภาพที่สุด
               อดัม สมิธ และนักเศรษฐศาสตร์จำนวนมาก ต่างเห็นด้วยกับการที่ต่างฝ่ายต่างผลิตสินค้าและบริการในสิ่งที่ตัวเองมีความชำนาญ แล้วเอาผลผลิตที่ได้มาแลกเปลี่ยนกัน ทุกฝ่ายก็จะได้ผลผลิตตามที่ตัวเองต้องการ และมีปริมาณมากกว่าการที่ทุกคนจะพยายามผลิตทุกสิ่งทุกอย่างเอง แต่สิ่งที่คนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับนักเศรษฐศาสตร์กับมีข้อคิดหลายอย่างแอบแฝงอยู่ เช่น การได้เรียนรู้สิ่งต่างๆหลายๆด้านทำให้ได้รับความรู้และประสบการณ์เพิ่มขึ้น และยังลดความจำเจซ้ำซากกับการทำงาน นอกเหนือข้อสมมติที่นักเศรษฐศาสตร์กล่าวไว้เกี่ยวกับต้นทุนในการแลกเปลี่ยนสินค้า และอำนาจต่อรองในการแลกเปลี่ยนสินค้า ซึ่งข้อคิดจากประเด็นนี้อาจโยงใยถึงเกษตรกรรายย่อยที่ผลิตสินค้าเกษตรตามที่ตนเองมีความชำนาญ แต่ผลผลิตที่จะนำมาสู่การแลกเปลี่ยนกลับไม่คุ้มค่าเพียงพอ เนื่องจากต้นทุนของการแลกเปลี่ยนและอำนาจการต่อรอง ดังนั้นเกษตรกรอาจต้องได้รับความรู้และประสบการณ์จากหลายๆด้านมาเชื่อมต่อเข้าด้วยกัน
              แนวความคิดทั้งหมดได้มีการนำมาปฏิบัติให้เกิดผลจริงตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่รู้จักกันโดยทั่วไปว่า "เกษตรทฤษฎีใหม่" ซึ่งเป็นการเพิ่มขีดความสามารถในการพึ่งตัวเองในหลายกรณีจะเป็นการลดความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอกที่ไม่สามารถควบคุมได้ และช่วยเพิ่มความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้แก่ผู้ที่มีความสามารถในการพึ่งตัวเองได้อีกทางหนึ่ง
              เป็นที่น่าสังเกตว่า ผู้ผลิตรายย่อยทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิตสินค้าประเภทเกษตร อุตสาหกรรมหรือบริการ ก็อาจจะประสบปัญหาจากการมีอำนาจต่อรองที่ไม่เท่าเทียมกัน แต่ผู้ผลิตสินค้าอุตสาหกรรมหรือบริการจะมีปัญหาน้อยกว่า เนื่องจากไม่มีปัจจัยการผลิตคงที่ประเภทที่ดิน เหมือนเช่นกรณีของเกษตรกรรายย่อย จึงสามารถที่จะปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิตและผลผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดได้รวดเร็วกว่า แต่ขณะเดียวกันผู้ผลิตเหล่านั้นก็ไม่สามารถที่จะผลิตทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อการบริโภคของตนเองได้ เพราะโดยคำจำกัดความสินค้าอุตสาหกรรมและบริการย่อมไม่สามารถใช้เป็นอาหาร ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของปัจจัยเบื้องต้นที่ก่อให้เกิดความสามารถในการพึ่งตัวเองได้ ดังนั้นการเน้นการผลิตเพื่อการพึ่งตัวเองจึงมักจะจำกัดอยู่เฉพาะกรณีของเกษตรกรรายย่อยเท่านั้น ซึ่งการที่เศรษฐศาสตร์เกษตรกระแสหลักในอดีตไม่ได้เน้นประเด็นเหล่านี้ จึงมีส่วนสร้างความเสียหายให้เกษตรกรรายย่อยทั่วโลกเป็นจำนวนมาก รวมทั้งความหมดไปอย่างรวดเร็วของระบบนิเวศน์อย่างที่ทราบกันดีอยู่ในปัจจุบัน



 อภิชัย พันธเสน. เศรษฐศาสตร์พอเพียงของในหลวงกับการวิเคราะห์ความหมายของ นักเศรษฐศาสตร์. 2542.
            พุทธเศรษศาสตร์. สำนักพิมพ์อมรินทร์. 2544.
บทความ