องค์การบริหารส่วนตำบล … การพัฒนาที่ไร้ราก ...

คัมภีร์ ทองพูน
มหาวิทยาลัยหาดใหญ่

        หากถามประชาชนในท้องถิ่นว่าองค์กรบริหารส่วนตำบล (อบต.)คืออะไรน้อยคน
นัก ที่จะตอบคำถามนี้ได้อย่างถูกต้อง จึงขอทำความเข้าใจเกี่ยวกับ อบต.ใบเบื้องต้นเสียก่อน
หน่วยงานการปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีฐานะเป็นนิติบุคคลและเป็นราชการส่วนท้องถิ่นโดยมีประชาชน
มีอำนาจตัดสินใจในการบริหารงานของตำบลตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งแสดงให้เห็น อบต.เป็นการปกครองโดยการกระจายอำนาจเพื่อการปกครองส่วนท้องถิ่น
และพัฒนาศักยภาพที่แท้จริงชึ่งสอดคล้อง กับ ประหยัด หงษ์ทองคำ มีความเห็นเกี่ยวกับการกระจายอำนาจเป็นกิจกรรมที่ประชาชนจะต้องมีบทบาทเข้ามารับหน้าท
ี่บางประการจารรัฐไปจัดทำเพื่อสนองความต้องการของตนเองแต่ทั้งนี้ต้อง พิจารณาตามความพร้อมของประชาชนในท้องถิ่นด้วย จะเห็นได้ว่าการกระจายอำนาจ
เป็นการเน้นให้ประชาชน มีบทบาทและหน้าที่ ในการจัดกิจกรรมและพัฒนาตำบลอย่างเต็บรูปแบบทุกด้าน ซึ่งจะสอดคล้อง กับ ปรัชญา เวสารัชช์ ให้ความเห็นกับ
การกระจายอำนาจ สรุปได้ดังนี้

                1. ประสิทธิภาพของหน่วยราชการในการบริหาร การจัดการ และให้บริการ
                    แก่ประชาชน
                2. ประสิทธิภาพของการทำงานองค์กรท้องถิ่น
                3. ช่วยพัฒนาบรรยากาศการทำงานของข้าราชการและพนักงานให้มีความกระตือรือร้น และมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์

        แต่ในทางความเป็นจริงที่เกิดขึ้นกับสังคมไทยนั้น การส่งเสริมให้มีการ
กระจายอำนาจเป็นการสร้างปัญหาอย่างรุนแรง กับ สังคม จะเห็นได้จากการเริ่มตั้งแต่การลงสมัครรับเลืองตั้ง ต้องใช้เงินสูง ทั้งในการสมัครรับเลือกตั้ง และ การหาเสียงเลือกตั้งเพื่อประชาสัมพันธ์ประกาศศักยภาพจากผู้สมัครและที่มิอาจปฏิเสธคือคือการใช้อำนาจเพื่อแลกกับเสียงที่จะได้มา บางครั้งก็ใช้เงินเป็นจำนวนมากเพื่อแข่งขันกัลผู้ต่อสู้เมื่อได้เข้ามาภายในองค์กรแล้ว ก็จะเข้ามา กอบโกยผลประโยชน์ด้วยกลวิธีต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านการประมูลการก่อสร้างทางด้านสาธารณูปโภค เช่นการสร้างถนน การสร้างประปาหมู่บ้าน การยักยอกเงินพัฒนาเพื่อเก็บเข้ากระเป๋าของตนเองนี้เป็นปัญหาขั้นแรก ปัญหาต่อมาที่เกิดขึ้น
        อาชญากรรม นับเป็นผลพวงที่เกิดจากการใช้อำนาจที่ผิดทางเมื่อประชาชนกลุ่มหนึ่ง แสวงหาอำนาจ โดยผิดทำนองคลองธรรม ก็ยังคงมีประชาชนอีกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งคอยขัดแย้งกันเมื่อการขัดแย้งมีมากขึ้นการใช้อาวุธเข้ามาประหัตประหารทำให้ทรัพยากรมนุษย์ต้องสูญเสียไปอย่างไร้มนุษย์ธรรม เขาเหล่านั้นไม่สนใจว่าสภาวะบ้านเมืองจะเป็นอย่างไรจนทำการกระจายอำนาจเกิดความหละหลวมทางการบริหารอย่างเห็นได้ชัด และประเด็นต่อมาต้องยอมรับว่าการกระจายอำนาจให้ประชาชนทางการบริหารเป็นเรื่องของการเมือง และที่สำคัญการเมืองเป็นเรื่องของผลประโยชน์ถึงแม้จะเป็นแค่ระดับท้องถิ่นแต่การเมืองระดับนี้ทุกคนหวังเพื่อเป็นการปูพื้นฐานทางการเมืองระดับจังหวัด และระดับประเทศต่อไป ทำให้ผู้นำแลผู้แทนของท้องถิ่นนั้นๆ ขาดจิตสำนึกในการมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาท้องที่คงแต่แสวงหาอำนาจและผลประโยชน์เฉพาะต้น และไม่เคยคำนึงถึงผลประโยชน์ของชุมชนลืมแม้กระทั่งชาวบ้านที่ช่วยเทคะแนนให้ให้กับเขาเหล่านั้น ประเด็นต่อมา ที่เป็นปัญหาหลักต่อ อบต. คือ นโยบาย และนโยบายหลักของการบริหารของอบต. มิได้เกิดจากการกลั่นความคิดและระดมสมองของผู้แทนหรือผู้นำในองค์กร แต่นโยบายนั้น ถูกกำหนดมาจากส่วนกลาง คือส่วนราชการตำบล กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย ต้นสังกัด ของอบต. การที่มีผู้กำหนดนโยบาย ไม่มีข้อมูลอย่างชัดเจนแต่ละพื้นที่ ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ เห็นได้จากการเกิดปัญหาคอรัปชั่น ของขณะกรรมการบริหารส่วนตำบล บาง ตำบล หรือแม้กระทั้ง ใน 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ นโยบายบางประเด็นขัดกับข้อบัญญัติของศาสนาซึ่งยากต่อการ ปกครอง ทั้งนี้สืบเนื่องมาจากที่หน่วยงานหลักนั้นกลัวสูญเสียอำนาจของตนเองที่มีอยู่และสร้างข้อผูกมัด ไม่ยอมให้องค์การบริหารส่วนตำบลเป็นอิสระ
        หากท่านคิดว่าท่านคือประชาชนส่วนหนึ่งของสังคมไทยที่จะช่วยเป็นหูเป็นตา ให้กับสังคม โปรดช่วยกันมาลองทบทวนเถิดว่าองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นเกิดขึ้นตามความต้องการของประชาชนในท้องถิ่นนั้นๆ หรือไม่ ตอบได้ทันที่ว่าน้อยมาก เพราะประชาชนส่วนหนึ่งคิดว่าเมื่อเกิด อบต. ขึ้นเขาจะต้องเสียภาษี เขาจะต้องถูกจำกัดด้วยกฏหมายหรือประกาศต่างๆ ที่อบต.ได้ประกาศใช้ นี้อาจจะเป็นเหตุหนึ่งที่การพัฒนาที่ไม่ประสบความสำเร็จเพราะการขาดความเข้าใจและนำเสนอข้อมูลให้ประชาชนทราบ และที่สำคัญเราทุกคนต้องลองย้อนมาดู อีกครั้งว่าสภาพสังคม และวัฒนธรรมของท้องถิ่นของเราหลายๆท้องที่นั้นแตกต่างกันสังคมไทย เป็นสังคมที่ยึดถือระบบอาวุสโสเป็นหลักในการปกครองหากมีปัญหาเกิดขึ้นคนเฒ่าคนแก่ต้องเป็นผู้ตัดสินความให้ในส่วนการปกครองในอดีตจะมีเพียงกำนันผู้ใหญ่บ้าน กำนันผู้ใหญ่บ้านเป็นเพียงผู้ติดต่อประสานงาน กับหน่วยงานราชการต่างเมื่อมีปัญหาเกี่ยวกับการปกครอง เช่นการแจ้งการเกิด แจ้งตาย แจ้งย้าย เป็นต้น
        ปทัสถาน ทางสังคมที่หน้าจะเกี่ยวข้องกับการบริหารงานของ อบต.คือ วิถีประชา เป็นการศึกษาวิถีประชาของคนในท้องถิ่นชนบทจะมีลักษณะอย่างไร มีความสัมพันธ์อย่างไรและการเอื้อเฟื้อเพื่อแผ่ในสังคมเป็นอย่างไร ศีลธรรม เป็นส่วนช่วยในการบริหารการพัฒนาขององค์กรท้องถิ่น เช่นหากมีการฝ่าฝืนหรือละเมิดขอตกลงก็จะถูกประณามจากสังคม หรือหากมีบุคคลใด กระทำเพื่อส่วนรวมก็จะได้รับการยกย่องจากสังคม กฎหมาย เป็นเครื่องกำหนดกรอบในการปฏิบัติงานหรือการบริหารงานให้บรรลุเป้าหมายเช่นการออกกฏหมายเพื่อเก็บรายได้ในท้องถิ่น
จากประเด็นที่นำมาเสนอเป็นส่วนรายละเอีอดนั้น สามารถสรุปปัญหา ของ การพัฒนาของอบต.และแนวทางแก้ไขดังนี้
                1. การพัฒนาและการเกิดขึ้นขององค์กร ต้อง ศึกษา โครงสร้างทางสังคม
                    และ ปทัสถานของแต่ละท้องถิ่นให้ชัดเจนแล้วจึงกำหนดเป็นนโยบายในการพัฒนา
                2. หน่วยงานส่วนกลางไม่ควรสร้างนโยบายผูกพันหรือสร้างกฏระเบียบให้องค์กรท้องถิ่นมากนักซึ่งบางครั้งองค์กรส่วนท้องถิ่นไม่สามารถปฏิบัติได้
                3. ต้องปลุกจิตสำนึกให้ประชาชนตระหนักถึงวัฒนธรรมของชุมชนอันแสดง ถึงศักดิ์ศรีของตนเอง
                4. ผู้ปกครองต้องเคารพเจตนารมณ์ ของประชาชน ในท้องถิ่น ต้องไม่ทำลายชุมชน
                5. อย่าให้อำนาจเงินมีบทบาทมากเกินไป ควรให้ประชาชนมีแนวคิดในเรื่องของการพัฒนาแล้วจึงสนับสนุนงบประมาณ
                6. สิ่งที่สำคัญคือการปลุกฝังคุณธรรมและจริยธรรมให้กับผู้นำ พร้อมที่จะพัฒนาสังคม ให้ก้าวหน้าโดยไม่คำนึงถึงประโยชน์ส่วนตน

                                                                ***********************************************


                                                                                                                                                                                                                                       ...ขอบคุณครับ...

                                                                                                                                                                                                                                   
บทความ